Woordwaarde

Woordwaarde is een bekend verschijnsel in geocaching om van woorden of letters getallen te maken. Aan elke letter wordt een waarde toegekend die vervolgens opgeteld worden en eventueel doorgeteld, totdat er slechts één getal overblijft. Geocaching is een spel waarbij gebruik wordt gemaakt van een gps-ontvanger om ergens ter wereld een ‘cache’ te vinden. Een cache is gewoonlijk een kleine waterdichte doos, voorzien van een logboek en een schat.

Methode

Er zijn meerdere mogelijkheden om waarden toe te kennen aan letters. Als standaard geldt vaak een normaal patroon waarbij A=1, B=2, C=3, …, Z=26. Soms wordt het ook omgedraaid, waardoor A=26 en Z=1, of naar keuze een minder evidente waardering die vanaf dan als broncode gaat fungeren. De woordwaarde is de optelsom van alle letters, de cijfersom of stapelwaarde de optelsom daarvan. Een aantal voorbeelden maakt dit helder.

Evaluatie

Op het eerste gezicht lijkt dit niet meer dan een alfabet met een bijhorende woordwaarde. Toch kan hetzelfde schema heel verschillende reacties oproepen, afhankelijk van wie ernaar kijkt. Voor de één is het een hulpmiddel, voor de ander een code, een spel, een wiskundig patroon, of een aanleiding tot filosofische reflectie. Misschien zegt het schema daarom minder over de letters dan over de wijze waarop we betekenis geven aan wat we waarnemen.

Moraal

De overgang van spel naar ernst is vaak kleiner dan we denken. Het risico bestaat dat we, naarmate de verantwoordelijkheden van het leven toenemen, iets van onze kinderlijke speelsheid verliezen. Niet omdat spelen onbelangrijk is, maar omdat nieuwsgierigheid, verwondering en het plezier van ontdekken steeds vaker plaatsmaken voor doelgerichtheid, efficiëntie en gelijk willen krijgen. Niet onbelangrijk, een willekeurig schema kan ons ook op een ander denkspoor zetten, zonder goed en wel te weten waartoe het finaal leiden kan.