Waarneming

Perceptie is het cognitieve proces waarin we via onze zintuigen informatie uit de omgeving opnemen, selecteren, ordenen en interpreteren. Omdat onze hersenen miljoenen prikkels per seconde filteren op basis van persoonlijke ervaringen en overtuigingen, is waarneming altijd subjectief. Deze definitie staat op zich, maar bij miljoenen prikkels per seconde is onze respons misschien een beetje onwennig. Kan dit wel waar zijn? Sterker, misschien dat we door onze des levens subjectief gekleurde brillen allemaal wel iets anders lezen of zien.

Kwinkslag

Arrogantie mag ons terecht verweten worden wanneer we zouden pretenderen hierover legitieme uitspraken te kunnen doen. Meer dan wat arbitraire gezegden gaat ons niet lukken, die horen we immers elke dag. Laat ons daarom een kwinkslag suggereren, en het boek ‘Het wonder van de waarneming’ van Judith Wambacq onder de aandacht brengen. Keep it simple, als een kind van zes. Ergens in haar boek stelt ze de mens voor als een cilinder, een beeld dat in een volgende fase opgedeeld wordt in zes stukken. We besparen de lezer de rest, tegelijk valt misschien op dat we die miljoenen prikkels per seconde alweer vergeten zijn.

Verkrachting

Een bijzondere passage staat op pagina 146 met als hoofding ‘8.1. Het interpreteren van een kunstwerk staat gelijk met de verkrachting ervan’. Volgens Wambacq hebben studenten vaak angst dat kunst denken zou worden, en daarmee de intrinsieke waarde van een kunstwerk ernstig zou beperken. Het correlaat met kwetsbaarheid mag frappant genoemd worden. Sommige mensen kunnen immers niet goed verwoorden wat in hun innerlijke speelt, zodat ze geneigd zijn om hier een beeld van te maken. Dat dergelijke werken ook raakvlakken kunnen vertonen met een variëteit aan reeds gekende kunstvormen, zegt misschien meer over herstel dan de betekenaar zich bewust van is. Kunst biedt ons die vrijheid, ook zonder kunstopleiding.