Wijsheid

De I Tjing beschrijft een eeuwenoud systeem van kosmologie en filosofie. De grondgedachte ervan is drieledig: (1) het zoeken naar evenwicht tussen tegenstellingen, (2) het begrijpen van gebeurtenissen als onderdeel van een voortdurend proces en (3) het aanvaarden van wat zich niet laat afdwingen. Binnen het kader van kwetsbaarheid, herstel en groei kunnen we in deze drieledige benadering misschien wel enige herkenning vinden, tegelijk zegt dit niets over het verloop van ieders levensweg. Niets is zeker, ook hierover lopen de meningen sterk uiteen.

Kanttekening

De begrippen Yin en Yang zijn voor veel mensen niet onbekend, of we horen ze in ieder geval met regelmaat benoemen. Minder bekend is misschien dat deze twee oerprincipes in de I Tjing stapsgewijs worden opgebouwd, van een volle en een onderbroken lijn, via trigrammen, tot uiteindelijk de 64 hexagrammen. Vergelijk dit misschien met het gezegde dat een beeld meer zegt dan duizend woorden, in dit geval echter dermate complex dat de eenvoud van het symbool teniet gedaan wordt. Nee, dit volledig begrijpen doen we niet, het is een queeste.

Voetnoot

Wie zich verdiept in symbolische systemen, loopt soms het risico steeds maar weer nieuwe betekenislagen te ontdekken. Dat kan inspireren, maar evengoed overweldigen, of zelfs verstikkend worden. Voor iemand die zoekende is, kan dit een benauwende gedachte zijn, met de perceptie dat het leven in zijn totaliteit zinloos is. Dit is precair, misschien ligt de grootste waarde daarom niet zozeer in het vinden van een definitief antwoord op grote levensvragen, maar in de wijze waarop we in praktijk met zulke vragen leren omgaan.