Wijsheid

De I Tjing beschrijft een eeuwenoud systeem van kosmologie en filosofie. De grondgedachte ervan is drieledig: (1) het zoeken naar evenwicht tussen tegenstellingen, (2) het begrijpen van gebeurtenissen als onderdeel van een voortdurend proces, en (3) het accepteren van wat zich niet laat afdwingen. Binnen het kader van kwetsbaarheid, herstel en groei kunnen we in deze drieledige benadering misschien wel enige herkenning vinden, tegelijk zegt dit niets over het verloop van ieders levensweg. Niets is zeker, ook hierover lopen de meningen sterk uiteen.

Kanttekening

De begrippen Yin en Yang zijn voor veel mensen niet onbekend, of we horen ze in ieder geval met regelmaat benoemen. Minder bekend is misschien dat deze twee oerprincipes in de I Tjing stapsgewijs worden opgebouwd, van een volle en een onderbroken lijn, via trigrammen, tot uiteindelijk de 64 hexagrammen. Vergelijk dit misschien met het gezegde dat het simpele in het complexe zit, het leven dermate gelaagd dat het oersymbool naar de achtergrond verdwijnt. De context universeel, de introspectieve queeste naar meer begrip individueel.

Voetnoot

Zich verdiepen in symbolische systemen impliceert misschien ook het risico steeds maar weer nieuwe betekenislagen te ontdekken. Dit kan inspireren maar evengoed overweldigen, verwarren of zelfs verstikken. Binnen hersteltrajecten kan dit een benauwende gedachte zijn, met finaal mogelijks de perceptie dat verder leven zinloos is. Dit werkt bezwarend, misschien ligt de grootste waarde daarom niet zozeer in het vinden van een definitief antwoord op een aantal levensvragen, maar in de wijze waarop we in praktijk met zulke vragen leren omgaan.